عالم بعوالم امكانى بوده و به همه موجودات امكانى از ازل احاطه علمى و شهودى داشته در نتيجه علم او به همه موجودات قبل از خلقت جهان مانند علم و احاطه او بوده پس از گسترش و خلقت جهان طبع به همه آنها احاطه قيوميه داشته و خواهد داشت با اينكه پس از خلقت جهان همه موجودات آن در حركت و تحول و تبدل هستند . قوله : و لم يزل عالما بما يكون : بيان آنست كه علم حق سبحانه باشياء و موجودات امكانى و جهان طبع بر حسب مراتب و نشئات وجودى داراى چهار نشئه و مرتبه خواهد بود هم چنان كه از آيات كريمه استفاده مىشود شرح آن اشاره خواهد شد نشئه اعلى و اشرف عبارت از مقام كبريائى است كه نفس هويت احديت عز اسمه كه عالم و احاطه شهودى و علمى به همه آن موجودات داشته و عبارت از علم اجمالى بسيط و وحدانى و علم بكل اشياء و موجودات بوجود بسيط نهايت بساطت و وحدانى و بمنزله اصول كليه براى موجودات خواهد بود از كليات و جزئيات بطورى كه كثرت و تغيير در آن نخواهد بود و آيه كريمه وَ إِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا عِنْدَنا خَزائِنُهُ بيان نموده كه همه اشياء و موجودات جهان از شئون علم بسيط و وحدانى قدس ربوبى بوده و خواهد بود خلاصه مفاد جمله ( لم يزل عالما بما يكون ) آنست كه اشياء غير متناهية و متخالفه و ماهيات خارجه جهان هستى از نظر علم حق سبحانه بموجودات امكانى و يا به تبع صفات و اسماء كبريائى نحو وجود نورى وحدانى بسيط در علم ازلى ربوبى بوده و عبارت از علم عنائى و يا علم عنايت يعنى احاطه ربوبى باشياء و موجودات نامتناهى على ماهى عليها بطور احاطه كليه دائميه ازليه است و از شئون ذات قدس كبريائى است نه بطور زائد كه نياز به محل داشته باشد و عبارت از علم و احاطه حق سبحانه بموجودات همانا حضور ذاته لذاته القدسية بوحدته الذاتية و نيز حضور معانى صفات و اسماء از جمله ماهيات كه نسبت آنها بوجود نسبت